Đi Chợ

Sau đêm náo loạn đó, tôi chính thức chuyển vào tổ của bà Uyên. Đó là một căn nhà cấp bốn gọn gàng, nằm tách biệt ở rìa xóm chài. Nơi này không có mùi tanh nồng của cá mặn, mà ngập tràn mùi trà khô, mùi xà phòng thanh sạch và một sự trật tự. Mọi thứ trong nhà từ đôi dép, cái ca nước đến những chiếc ghế gỗ đều được xếp thẳng hàng tăm tắp.

Một buổi trưa, khi bà Uyên đang ngồi bên bàn gỗ, dùng những cái vuốt tay dứt khoát để lau chùi chiếc đèn pin nghiệp vụ cỡ lớn, bà bỗng nhìn ra cửa sổ rồi trầm ngâm kể chuyện cũ. Bà bảo ngày xưa bà từng là chị cả của một đàn em thơ. Một mình bà phải bươn chải lo toan, ngày ngày lao vào những góc tối hiểm nguy của phố thị để giữ bình yên, kiếm miếng ăn nuôi nấng cho cả bầy con nít lớn khôn, dựng vợ gả chồng cho tụi nó. Đến lúc ngoảnh lại, bản thân đã quá cái tuổi lấy chồng từ bao giờ.

Tôi ngừng nghịch ngợm những món đồ trên bàn, ngơ ngác nghiêng đầu, đôi mắt tròn xoe hỏi gặng:

 — Lấy chồng là gì hả bà?

Bà Uyên không đáp. Bà chỉ khẽ mỉm cười, một nụ cười thẳng băng và đầy trải nghiệm hiện lên trên gương mặt góc cạnh. Bà đưa bàn tay to bè, thô ráp với những vết chai sần cứng ngắc ở lòng bàn tay vuốt một đường dứt khoát từ đỉnh đầu xuống gáy tôi. Cái chạm ấy mạnh mẽ, gọn gàng nhưng lại tràn ngập hơi ấm trấn an, khiến chiếc gáy của tôi vô thức thả lỏng, dễ chịu vô cùng.

Bà đứng phắt dậy, động tác nhanh nhẹn khóa chiếc đèn pin vào thắt lưng, chìa lòng bàn tay ra trước mặt tôi:

— Đi, đi chợ với bà. Mua ít đồ, sẵn sắm cho con cái áo mới.

Tôi ngoan ngoãn đặt lòng bàn tay nhỏ thó của mình vào đó. Những ngón tay cứng cáp của bà Uyên lập tức siết chặt, bọc lấy tay tôi bằng một lực nắm không thể lung lay, dắt tôi bước ra phía ngôi chợ sầm uất.

Bước chân vào chợ là một sự bùng nổ về mặt giác quan. Không gian đặc quánh những thứ âm thanh hỗn tạp của bầy người. Nhưng có một điều kỳ lạ, chiếc bóng to lớn của bà Uyên đi đến đâu, đám đông đang chen lấn ồn ào bỗng vô thức dạt ra hai bên đến đó. Dáng đi của bà thẳng tắp, sải bước dài và đầy uy nghiêm. Những kẻ đang cự cãi ngoài chợ vừa chạm phải ánh mắt sắc lẹm của bà liền lập tức im bặt. Đối với tôi, bà là một con đầu đàn dũng mãnh đang đi tuần tra bờ cõi, còn tôi chỉ việc nép sát sau lưng bà, giẫm lên đúng những vệt chân an toàn mà bà vừa đi qua.

Ở hàng tạp hóa, bà chọn mua vài miếng tàu hũ trắng muốt, mịn màng và không một vết máu. Kế đến là hai chén cơm nóng hổi nghi ngút khói thơm mùi lúa mới, cùng vài cây nến sáp nhỏ màu đỏ thắm. Tôi đứng dịch ra một góc, dán mắt nhìn những cây nến lặng câm nằm trên sạp. Chúng chưa được thắp lên, không có ngọn lửa hung dữ táp vào mặt, chỉ là những khối sáp đặc quánh an toàn. Tôi thầm ghi nhớ: Thứ này không cắn người.

Đột nhiên, bà Uyên kéo nhẹ tay tôi lại gần một sạp hàng bày toàn những món đồ ngọt. Giữa những mâm bánh màu sắc, tôi lập tức bị thu hút bởi một chiếc bánh hình vuông màu xanh lục vô cùng xinh xắn, được bọc trong lớp ni-lông trong suốt. Trông nó giống như một miếng rêu non mềm mại trong khu rừng cũ của tôi.

Bà Uyên thấy mắt tôi sáng lên liền cười lớn, rút ví tiền ra mua ngay bằng một động tác dứt khoát:

 — Cho con nhỏ cái bánh cốm.

Bà nhanh tay giật phắt lớp ni-lông, đưa tận tay tôi rồi bảo:

 — Bánh cốm đấy, ăn đi con.

Tôi đón lấy, rụt rè cắn một miếng nhỏ.

Sự ngọt ngào bùng nổ.

Vỏ bánh dẻo quánh bám lấy đầu lưỡi. Nhân đậu mềm đến mức vừa chạm đã vỡ ra. Một mùi thơm lạ lùng lan đầy trong miệng. Ngọt. Nhưng không gắt như mật ong rừng. Chỉ nhẹ nhàng, khiến tôi muốn cắn thêm miếng nữa.

Tôi đứng ngây người giữa chợ, nhai thật chậm. Thứ mùi vị ngọt ngào, dịu nhẹ này hoàn toàn khác với cái mùi thịt cá tanh nồng ngập ngụa máu, và càng khác xa cái mùi mồ hôi ngai ngái trộn lẫn với thứ mùi nặng nề của gã đàn ông trong căn chòi lá tối tăm.

Hóa ra, thế giới của bầy người ngoài sự thô bạo ra, vẫn còn tồn tại một thứ mùi vị dịu dàng và thanh sạch đến thế này.

Nắm chặt tay người đàn bà đầu đàn vững chãi, tôi vừa nhai nốt nửa chiếc bánh cốm dẻo ngọt, vừa lười nhác tận hưởng sự bảo bọc tuyệt đối này. Cảm giác an toàn từ lòng bàn tay cứng cáp của bà khiến mọi tế bào cảnh giác trong tôi dịu xuống. Toàn thân buông lỏng, tôi tự động thu hồi những gai nhọn phòng thủ ẩn sâu dưới lớp da người, ngoan ngoãn bước theo gót chân bà, mặc cho bà dẫn đi.

Khởi Đầu Mới

Rời khỏi những sạp hàng chen chúc trong chợ, không gian trước mắt đột ngột mở rộng ra phía bờ biển, nơi tiếng còi tàu bắt đầu rú lên từng hồi dài báo hiệu. Một đợt ghe cào lớn vừa cập bến.

Trước mắt tôi mở ra một vùng hỗn độn. Hàng chục chiếc tàu vỏ gỗ, vỏ sắt san sát nhau, nặng trĩu chúi xuống mặt nước biển, chở đầy ắp những khoang cá bạc lấp lánh dưới ánh nắng trưa. Tiếng bầy người í ới gọi nhau, tiếng máy nổ xình xịch vang động một góc trời. Đám đàn ông cởi trần, mặc những chiếc quần đùi bám đầy vảy cá, làn da cháy nắng sạm đen như mật ong đang hì hục vác những sọt cá thu, cá nục to đùng đổ ầm ầm vào giỏ nhựa, giỏ nhôm.

Mùi máu cá tươi rói trộn lẫn với vị mặn chát của bọt biển thốc thẳng vào mũi, đánh thức bản năng của một bữa tiệc săn mồi khổng lồ. Nếu là lúc trước, có lẽ tôi đã nhe răng gầm gừ thủ thế, hoặc lao vào cắn xé để tranh giành thức ăn. Nhưng bây giờ, nhịp bước chân của bà Uyên vẫn thẳng tiến dứt khoát không hề xao nhãng. Sự hiện diện đầy uy lực của bà che chắn hết mọi hiểm nguy, khiến tôi chỉ việc thản nhiên ngắm nhìn đống con mồi đang quẫy đành đạch kia như một thứ vô hại.

Đi qua khỏi bến cảng ồn ào ấy, tiếng người thưa thớt dần rồi tắt hẳn. Con đường cát mịn kéo dài về phía cuối xóm chài, nơi chỉ có những rặng phi lao đón gió biển xào xạc. Càng đi sâu, mùi cá tươi náo nhiệt ban nãy càng bị nuốt chửng bởi mùi muối mặn ăn mòn vào thớ gỗ và mùi lặng câm của sự bỏ hoang.

Bà Uyên dừng chân trước một ngôi nhà nằm trơ trọi giữa cồn cát hoang vắng.

Cánh cửa gỗ phủ đầy bụi bặm, xộc xệch như sắp rụng khỏi bản lề. Mái nhà xiêu vẹo bám đầy những mảng rêu mốc khô khốc đen kịt, gió biển thổi qua lùa thông thốc vào những khe nứt, phát ra tiếng hú rợn người.

Bà Uyên vẫn giữ chặt bàn tay tôi, kéo tôi bước tiếp. Tôi rụt rè cố ghìm chân lại, bàn chân bấu chặt xuống cát, lí nhí bắt chước theo cách gã đầu đàn này từng gọi mình:

 — Bà... con sợ.

Gương mặt bà Uyên chợt nghiêm trang hẳn lại. Bà nhìn tôi, ánh mắt sắc bén thường ngày thình lình chùng xuống, giọng trầm hẳn: — Ráng chịu một chút con.

Bà dùng một lực tay dứt khoát đẩy mạnh cánh cửa gỗ mục nát vào trong.

Đập vào mắt tôi là một chiếc bàn thờ nhỏ bám đầy bụi bặm ở góc nhà. Phía trên đặt bức ảnh của một người đàn bà gầy mòn, hốc hác với đôi mắt trũng sâu. Bà Uyên không nói không rằng, cẩn thận đặt hai bát cơm trắng nóng hổi cùng hai cây nến sáp lên bậu gỗ.

Tách.

Tiếng bật lửa ga vang lên giòn giã. Một vệt lửa đỏ thình lình nhảy nhót trên đầu nến.

Theo phản xạ tự nhiên, toàn thân tôi giật nảy lên. Tiếng còi báo động trong đầu gào thét dữ dội, vô thức thúc đẩy cơ thể này quay đầu bỏ chạy thục mạng. Lửa! Thứ quái vật nuốt chửng da thịt và có thể thiêu rụi khu rừng đang ở ngay trước mắt.

Nhưng bà Uyên đã chặn lại. Bằng bàn tay cứng như gọng kìm, bà nắm chặt lấy một tay tôi giữ cứng, tay còn lại của bà thản nhiên đưa thẳng về phía ngọn nến đang cháy lập lòe.

Tôi kinh hoàng, dựng đứng cả gai ốc, hét lên thất thanh: 

— Đừng! Nóng!

Bà vẫn để tay gần sát vào đốm lửa, chỉ dừng lại cách một khoảng rất nhỏ rồi quay sang nhìn tôi, ôn tồn bảo:

 — Đừng sợ. Lửa là hơi ấm, con nhìn ta có bị sao đâu.

Tôi vẫn sợ, đầu lắc nguầy nguậy đầy kiên quyết, chân vô thức lùi lại.

Bà Uyên bật cười to, tiếng cười sảng khoái và rắn rỏi vang vọng giữa không gian mục nát của ngôi nhà hoang:

— Thôi, nhát thế con. Ra ngoài sân đứng đi, để ta làm nốt chút nghĩa cử với mẹ ruột con.

Tôi chớp mắt, lặp lại thứ ngôn ngữ xa lạ bằng một sự mơ hồ:

 — Mẹ?

Bà nói gọn lỏn, ngón tay thô ráp chỉ thẳng vào bức ảnh người đàn bà gầy gò trên bệ thờ:

 — Người đã sinh ra con.

Sinh con. Khái niệm sinh sản này thì bản năng của tôi hiểu rất rõ. Hóa ra, chiếc lốt người này từng được tạo ra và nuôi dưỡng từ trong bụng của người đàn bà trong ảnh kia.

Bà ta chết rồi nhỉ? Trí nhớ của tôi chợt lội ngược dòng về cái ngày đầu tiên linh hồn hoang dã này tỉnh dậy. Thứ âm thanh đầu tiên tôi nghe được giữa nhân gian lúc ấy, chính là tiếng dân chài xôn xao về đám ma bà Chín cuối xóm.

Tôi lặp lại trong vô thức, âm thanh trầm đục tự động bật ra khỏi cuống họng:

 — Mẹ... mẹ Chín.

Thình lình, hai hốc mắt của cái xác này nóng rang, rồi dâng lên ầng ậc nước. Lồng ngực nghẹn ứ lại, khó thở vô cùng. Đây hoàn toàn không phải nỗi sợ hãi kinh hoàng như lúc gã đàn ông kia muốn kết liễu tôi. Đó là một thứ cảm giác kỳ lạ, âm ỉ và kéo trĩu cõi lòng của chiếc xác phàm mà phần hồn dã thú của tôi không biết gọi là gì.

Tôi không bỏ chạy nữa. Cứ đứng chôn chân tại chỗ, mặc cho nước mắt tràn qua mi, chảy ròng ròng xuống cằm. Tôi lặng im nhìn vào hai đốm lửa đang nhảy nhót, và gương mặt người đàn bà trong ảnh cứ bập bùng, nhòe nhoẹt sau làn khói nến.

Bà Uyên lầm rầm khấn vái, đôi tai nhạy bén của tôi thu lại không sót một chữ:

 — Chị Nguyễn Thị Chín, chị và con bé Mộng Cầm cứ đi cho thanh thản, mọi việc còn lại trên đời, cứ để tôi lo.

Sau đó, bà chắp tay trước ngực, bắt đầu đọc một chuỗi từ ngữ vô cùng lạ lẫm. Tôi hoàn toàn không hiểu nghĩa, các âm tiết cứ dính chặt vào nhau, đều đều, trầm thấp 

Tôi thình lình kinh hãi. Mộng Cầm là danh xưng của chiếc lốt người này, cũng tức là tôi ở hiện tại. Đi cho thanh thản là đi đâu? Hay là người đàn bà này đã phát hiện ra bí mật rồi? Bà ta biết tôi không phải là chủ nhân thực sự của cái xác này và đang dùng thứ mật chú kia để trục xuất tôi?

Chạy? Nhưng biết chạy đi đâu bây giờ? Lại đi kiếm tổ của một con đực khác sao? Rồi lại ngoan ngoãn nằm xuống, phơi bày cơ thể để đổi lấy ngày hai bữa cơm?

Vừa nghĩ đến đó, gương mặt gã tên Đức Nhơn lúc đỏ gay, vặn vẹo đầy thú tính lại hiện lên trong tâm trí. Tôi vô thức rùng mình. Tôi vẫn còn sợ hãi gã đực hung dữ đó lắm.

Thôi. Bà Uyên này có vẻ ổn hơn. Ít ra, bà ta vừa cho tôi ăn một cái bánh cốm ngọt lịm và hứa nuôi tôi cơm trắng mà chưa hề đòi hỏi bất cứ sự phục tùng thể xác nào từ tôi cả. Việc bị trục xuất tính sau, hiện tại phải giữ lấy nguồn thức ăn an toàn này đã.

Tôi quyết định không chạy nữa. Cứ thế đứng chôn chân tại chỗ, lặng im nghe người đàn bà to lớn kia lầm rầm đọc những chuỗi âm thanh kỳ bí chìm khuất sau ánh lửa bập bùng.

Sau đó, bà Uyên gỡ hai cây nến đang cháy bập bùng xuống, đưa hai ngọn lửa sát lại vào nhau rồi giơ cao quá đầu.

Một. Hai. Ba.

Bà thành kính dập đầu ba lần, hai đầu gối chạm hẳn xuống nền đất đầy bụi bặm. Tôi vẫn đứng yên tại chỗ, lặng lẽ quan sát thứ nghi lễ kỳ lạ của loài người.

Xong xuôi, bà ghé môi thổi tắt nến bằng một hơi dứt khoát. Khói trắng bay lên cay sè, nồng nặc mùi sáp khét. Bà đi một vòng ra sau ngôi nhà hoang, nhặt nhạnh vài món kỷ vật cũ bỏ vào bọc rồi chậm rãi bước ra ngoài. Bàn tay to bè của bà lại chìa ra trước mặt tôi. Tôi ngoan ngoãn nắm lấy. Lòng bàn tay bà vẫn rất ấm, vững chãi như một chỗ dựa không thể lay chuyển.

Tôi lặng lẽ bước theo gót chân bà, rời khỏi căn nhà tử khí.

Đang đi trên lối mòn đầy cát, giọng bà thản nhiên vang lên giữa tiếng gió biển xào xạc:

 — Con còn muốn giữ cái tên Mộng Cầm không?

Tôi giật nảy mình, thình lình sững người lại. Toàn bộ gai ốc dọc sống lưng dựng đứng lên như một phản xạ tự vệ tối cao.

Bà Uyên cũng dừng bước. Bà không quay lại nhìn tôi với vẻ đe dọa, mà chậm rãi hạ thấp người xuống, khuỵu gối để đôi mắt sắc bén của bà nhìn thẳng vào mắt tôi ở cùng một cự ly. Giọng bà vẫn đều đều, phẳng lặng:

— Ta biết chị Chín và con bé Mộng Cầm trước khi nó nhảy xuống biển cũng lâu rồi. Gã Đức Nhơn đồi bại ấy, khi bị người của ta bắt giữ lôi đi, gã đã gào lên như một con thú điên bị dồn vào đường cùng. Gã hét: "Nó là quỷ! Quỷ cướp xác! Nó sợ lửa, nó dụ dỗ tôi! Tôi bị oan!"

Đầu óc tôi tê dại. Tôi đứng chết trân trên cát, đại não gào thét dữ dội, thúc giục đôi chân phải quay đầu bỏ chạy thục mạng ngay lập tức. Bí mật kinh hoàng nhất đã bị vạch trần. Người đàn bà đầu đàn này biết tôi không phải con người! Bà ta biết chiếc lốt này đã bị một linh hồn dị loại chiếm đoạt!

Nhưng bà Uyên không hề ra bộ tịch tấn công, bàn tay bà vẫn nắm lỏng lấy tay tôi. Chất giọng trầm ấm, cứng cỏi của bà vang lên, vuốt ve sự hoảng loạn đang tột độ của tôi:

— Ta sống trên đời từng này tuổi, đối mặt với đủ hạng người độc ác lẫn quái đản rồi. Ta không biết con thực sự là cái gì, cũng không biết con từ đâu đến. Nhưng ta thấy con là một đứa hiền lành. Theo ta đi, ta sẽ giúp con bằng hết sức của mình. 

Tôi lặng im nhìn người đàn bà đang ngồi xổm trước mặt. Đôi mắt bà chứa đầy sự thấu suốt của một kẻ bề trên làm chủ lãnh thổ. Ánh mắt ấy không có một chút hung dữ, không có sát khí của kẻ đi săn, chỉ có một sự bao dung đến vững vàng.

Trong cái logic thực dụng, tối giản của loài thú, tôi lập lại câu hỏi cốt lõi để quyết định mạng sống: 

— Con theo bà... sẽ có cơm ăn chứ?

Bà Uyên nghe xong liền bật cười xòa, tiếng cười rắn rỏi xua tan mọi sự căng thẳng đang đè nặng trên cồn cát hoang vắng:

— Con sẽ có cơm trắng ăn no ngày hai bữa, có áo ấm để mặc, và có cả những thứ thuộc về con người nữa. Nào, đi thôi.

Bà đứng thẳng người, dắt tôi đi tiếp. Tôi siết chặt bàn tay to bè của bà, vững vàng bước từng bước đều đặn bên cạnh bà. Vừa sải bước, tôi vừa lẩm nhẩm lập lại trong đầu như một lời tự tuyên thệ để cắm sâu bộ rễ sinh tồn vào thế giới này:

— Mộng Cầm. Từ bây giờ, tôi là Mộng Cầm.